न्हापा स्वया अप्पो हे चलन चल्तिइ वय् धुंकूगु 'ज्वजलपा' खंग्वः नेवाः तजिलजि कथं अपोसियां स्वीकार याय् धुंकूगु खं बांलाक हे त्याजी धुंकूगु दु । अथे खयानं देशय दुने व देश पिने अझ तब्याके फैगु खंय् शंका, उपशंका ब्वलना हे च्वंगु दनि । हनेबहम्ह भाजुपिं वंकुन्थ प्र. लाकोल व रेवति रमणानन्द श्रेष्ठ व मेमेपिं साहित्यकार भाषाविद्तयसं थ्व ज्वजलपा खंग्वःयात यःहे मय्य्कूनिगु बांलाक सी दयावल अथे ख सां वयकः पिंके न्हृयसः, तय्गु नं याना हया कि नेवाः पहः वयकः हनेवनेगु न्हापांया खंग्वः छु दयकेमाली, छु धया संवोधन याय्माली धका न्यनाविया आः यात नमस्कार, नमस्ते हे छय्ला च्वंसा ज्यू धैथें याःगु नकारात्मक लिसः वल । तर थुकेन ज्वजलपा खंग्व वुलुहुँ वुलुहुँ येका हे यंकूगु सी दया वल । विशेष याना थीथी एफ एम रेडियोतसें व खंग्वः यात छेयलेगु यात युद्ध स्तरं हे न्हृयाकाविल । थुलि तक्क जुया वनकि ल्वल्व सुकाः सां 'ज्वजलपा' धकाः सुं म्हंसीके न्हृयोहे संवोधन याना हइगु थ्व च्वमिं बांलाक हे वाः चायकूगु खः तर झं झं वयात यय्कातुं यंकल । आःतक्क मध्ये दक्कले सक्रियम्ह ८७ दयाँ थकालीम्ह अले थौंकन्हे नेपालभाषा एकेदमीया चान्सलर जुया च्वना दीम्ह हनेबहम्ह भाजु सत्यमोहन जोशीजुं धाःसा सकलसित ज्वजलपा धका ल्हाःपाः निपां पेपुंका दवू दवूलिइ वय्कलं नंवाना स्वीकार यानादीधुंकल ।

पुलांपुलांगु नेवाः खंग्वःतय्त याकनं छपलावुलाय् हयमाः गुस नाप न्हून्हूगु खंग्वःतर् इ ब्यः कथं ल्वय्क दय्क यंकेमाःगु तस्सकं हथाय् ज्वी धुंकल । थुगु समस्यायात ज्यंकाः यंकेजु खँय् मू भाला कायमाःम्ह नेपालभाषा एकेडेमी वाः चायकाः फूथे चाःथें ज्या सना च्वंगु पक्कां हे दय्फु । तर व्यववहारय् खने दयक उलि ग्यसुलाक्क न्हृयज्याना च्वंगु खने मदुने । आशा नाप भलसा दु थी थी खँग्वः तय्गु उत्खनन व आविस्कार जुयातुं च्वनीगु खंय् तिक्क हे मिनीगु जूसां थ्वय्के धाःसा माःगु हे दु थी थी थासे, थी थी कथं थी थी मिडियां ।

थ्व ज्वजलपा खंग्वःया आविस्कारक थ्वहे खः धकाः थ्वया ब्युत्पति मालावं वनेगु भ\mवलय् त्याजिक सुनानं हे आःतक ब्वय्फुगु अवस्था मवःनि । अथे खःसां नं मय्जु मंगला कारंजित मार्फत हनेबहःम्ह भाषाविद् भाजु काशिनाथ तमोटजु नापं न्यने कनेया भ\mवलय् ५०० दँ न्हृयो निसें वःगु खः धका धै दीगु । ल्याःचा तया वंनं छु सी दयावल धाःसा थ्व खंग्व या उमेर दोःछि दँ मयाक पुलां ज्वी धुंकूगु जुया च्वन । थन्यागु मालेज्या मदिक न्हृयाकातुं च्वनीगु ज्याखंय् सम्बन्धित भाषाविद्तसे ताःलाकाः यंकीगु खंय् यक्वः आशा कैच्वना ।

न्हृयागुं थजु व खंग्व छ्यले खना लुधने थाय् द दत । मामां वना वलय् नांदम्ह गद्यच्वमी भाजु पं निष्ठानन्द बज्राचार्यजुया सफू 'ललित विस्तरं' थाहे थासय् खनेदुगु नापं भजन भजनय् सनातन धर्मया अनुयायीतसें हालीगु म्येत पुइका स्वयबलय् 'ज्वजलपे' खंग्वःत छ्यलाःतःगु सिदु । थ्व नापं मेमेगु नं खंग्वत छ्यलाः तःगु स्वय्वलय् थः नेवाः जुया म्वानागु नं गौरब थें ताल ।

खः व खंग्वलय् - अंग्रेजी भाषाय् थेंर्,र् इ स्वया धायागु गथें सुथयात Good Morning, न्हिनसित, Good Afternoon संध्यार् इया Good Evening अले चान्हेसित Goodnight धकाः विस्कं विस्कं धाय्गु खंग्वः धाःसा लुया मवनि, अथवा जन्म हे बीमफुनि । अथे नं भिंसुथ, भिं न्हि, भिंचा धाय्गु धाःसा बुलुहुं बुलुहुं वया च्वंगु हे दु । 'ज्वजलपा' न्हापा धाय्गु गुलि ल्वः उलि लिपाः वया वने त्यय्का 'ज्वजलपा' धकाः धाय्गु गय् गय् मछिं थें च्वनाच्वंगु आः तस्कं अनुभव जू । पासापिंनाप खंल्हाबल्हा न्हृयाके बलय् नं ।

थ्व खंवलय् वात्तु वाला यंकेबलय् उकेय वास्तविक अर्थ मातु मालावं वनेगु झ्वलय् थौंकन्हे अप्पो ल्यायम्ह ल्यासे भाजु मय्जुपिन्सं उकिसन मिडियाय् पलाः न्हृयाकाः च्वंपिंसं हे उलि स्पष्ट मजूथें थः ताःगु व मथ्वीक मथ्वीकं छ्यलाबुलाय् ज्यला च्वनकि लिपा लिपा तस्सकं स्यना वनीगु भाःपाः स्पष्टता अत्यावश्यक जूगु वाः चाय्का ज्वजलपा यात यच्चुक रुप बीत मगाःमचाः थाय् पूवंका बीगु अनिवार्यता खंका वना च्वना । उकी दुने सुला च्वंगु जीवन व जगत मालेगु, दर्शनया स्वापू स्वाना स्वय्गु अले थःत गतिशील याना बुद्धया बचन अर्थात थःथ नाप थःहे -अत्त हिअतने । नाथं ) या आधारय् ज्वजलपा खनेदुगुलि स्वाभिमान ख्यनीकायं खंग्वया निर्माण याना ब्यूगुलिं, व र्समर्पणवादी भाव थना यात त्वःता ब्यूगुलिं शिष्ट सभ्य कथं मेम्ह सित ज्या याःसा गाः, छयला स्व, सा गाः ।

आ छकः ज्वजलपा खंग्वः लय् क्वथीक वालाक स्वय् - 'ज्वजलपा' छज्व वखं थे छज्वः चखु थे निपा ल्हाः नापं या छगू संगम छज्वाः ल्हाःपाः ज्वजलपा जीवनया सृष्टि सुरु मिसा मिजं या छगू हे स्वापुतिं जक संभव ज्वी । छन्हु ज्वीत चा.व.न्हि मदयक मगा । छगू लुया वःसा मेगु तनावनी । निलय् चा खने मदुसा दया हे दया हे च्वनी थ्व सृष्टि या चक्र सुरुं निसें अन्त्य तक्क अथवा निर्माण वा संहरि दया हे च्वनी । वनां हे च्वनी । थ्व प्रकृति या कासा नं खत । थ्व फुक्क या अर्थ हे ज्वजलपा हे खः । थ्वयात ध्वधीकार् इव्यः कथं । छिंक, छेयला वनेफत धाःसा प्रतिकात्मक कथं छित च्वनी । मेगु अक्षय् धाय्गु खःसा हिन्दु शास्त्रया मूल रहस्य द्वैतवाद अद्वैतवादय् वयगुलं ज्वजलपा या सार संक्षेप खः थ्व च्वनीया विचारय ज्वजलपा नां खःसा ज्वजलपे क्रिया जक खः ।

नमस्कार व ज्वजलपा छगू हे खंग्वः खः धाइपिनिगु निंति गुगु गुलिपाः क्वेया खंग्वलं स्पष्ट जर्ुइ ।
नमस्कार - थ्व संस्कृत याय् या खंग्वः खः । अथे हे प्रणाम साष्टांग दण्डवत् नं संस्कृत खंग्वः खः ।

नमो, नमस्कार या चीहाःगु स्वरुप नमस्कार खः । अर्थात् संस्कार, सनातन परम्परायात भागिया, अनि या कथं नमस्कार यात सनातन यात भागी या धाःगु खः ।
नमोया अर्थः भागीया खः । गथेकि मस्तय्त दकले न्हापां आखः ब्वंकी बलय् क ख ग घ आखः हे मस्युमेसित नं नमः बा गी स्व रा यः धकाः अपो स्यने कने याइगु खः । थ्व पुलां पहः जूगुलिं थौंकन्हे चलन हे मदया वन ।

नमः बा गी स्व रा यः - बागीस्वर अर्थात् बाग स्वर अर्थात् आखः या द्यो अर्थात् विद्याया देवी कथं 'सरस्वति' यात हने कथं भागिया धकाः धाय्गु चलन यागु खः ।

'नमस्ते' या अर्थ नमस्तुते खः । उकीया चीहाकःगु स्वरुप हे नमस्ते खः । न्हापां शब्दया खँग्वय् अर्थ दयकेगु झवलय् हवाईजहाज यात फय्गः छ्यलेगु फत्ते बहादुर सिंहजुं ब्वनां झाःगु खः । अथेहे भाजु श्रद्धानन्द श्रेष्ठाचार्य रमापति राज शर्मा जुं पिन्सं न्हूगु तय्त सकस्यां यय्का च्वंगु खनेमन्त अथें तनावन । तर थ्व ज्वजलपा सकस्यां यय्का हःगुलिं थ्वया आयू सदां ल्यनातुं च्वनेमाल ।

Source : www.jhinewah.org